Đặc điểm lao động của nghề hướng dẫn viên du lịch

Do đặc điểm nghề nghiệp nên nghề hướng dẫn viên cần có những năng lực và phẩm chất cần thiết, những phẩm chất và năng lực này được hình thành và hoàn thiện trong suốt thời gian hoạt động của mình và không áp đặt theo 1 khuôn khổ nhất định:

1. Thời gian làm việc không cố định

Nghề hướng dẫn viên không có thời gian cố định làm việc: bao gồm thời gian đón khách, đi cùng khách, giải quyết vấn đề phát sinh của khách, tiễn khách,…Đôi khi vì 1 số tác động khách quan mà hướng dẫn viên phải luôn trong tư thế sẵn sàng giải quyết sự vụ 1 cách bất ngờ, ngay cả sau khi đã tiễn đoàn khách khi khách kết thúc chuyến du lịch.

2.  Sự phức tạp và đa dạng của khối lượng công việc

Bằng sự hiểu biết và các phương cách linh động, kết hợp với các phương tiện hỗ trợ, hướng dẫn viên luôn không ngừng học hỏi, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn để cải thiện khả năng nghiệp vụ, nâng cao tay nghề nhằm chuẩn bị cho các chuyến hướng dẫn kế tiếp tốt hơn. Công việc của hướng dẫn viên bao gồm: dẫn khách và giới thiệu khách tham quan tại các điểm du lịch, giúp đỡ khách trong 1 số hoạt động giải trí đặc thù, hỗ trợ khách làm thủ tục xuất nhập cảnh, hướng dẫn khách mua sắm, giải trí, vui chơi và xử lý nhanh chóng các sự cố phát sinh trong chuyến du lịch của khách.

3. Tính chất đơn điệu

Nghề hướng dẫn viên là nghề khá đơn điệu, thường lặp lại các thao tác cụ thể, hay lặp lại lộ trình với các đối tượng quen thuộc. Đặc biệt, nội dung hướng dẫn không thay đổi nhiều do đó là các thông tin chủ yếu mà hướng dẫn viên phải cung cấp cho khách. Một hướng dẫn viên có thể chỉ chuyên phục vụ 1 đối tượng khách đặc trưng hoặc trên 1 tuyến điểm du lịch nhất định nên khả năng chán việc hoàn toàn có thể xảy ra và sức ép tâm lý cũng khá lớn.

4.  Lòng nhiệt huyết

Tuy có những trở ngại nghề nghiệp nhất định, nhưng nói chung, nghề này đòi hỏi hướng dẫn viên phải tiếp xúc với khách trong tư thế của người phục vụ nhiệt tình, chu đáo vì hướng dẫn viên chính là người đại diện cho tổ chức kinh doanh du lịch, đại diện cho ngành, cho quốc gia, cho dân tộc. Vì vậy, hướng dẫn viên phải có sức chịu đựng cao, cả về thể chất lẫn tinh thần, nghĩa là tâm lý phải luôn ở trạng thái ổn định khi làm việc.

Read More

Khái niệm và phân loại nghề hướng dẫn viên du lịch

Hướng dẫn viên du lịch được định nghĩa theo nhiều ý kiến khác nhau dựa trên bản chất công việc sau nhiều năm tồn tại và phát triển:

• Hướng dẫn viên là các cá nhân làm việc trên tuyến du lịch cùng với cá nhân khác hoặc đoàn khách theo 1 chương trình đã định sẵn, hướng dẫn viên có nhiệm vụ thuyết minh cho khách về các điểm du lịch và tạo những ấn tượng tốt đẹp cho khách du lịch.
• Hướng dẫn viên là các cá nhân làm việc cho các doanh nghiệp lữ hành với nhiệm vụ hướng dẫn du khách tham quan các điểm du lịch theo chương trình đã được ký kết.
• Hướng dẫn viên du lịch thường được gọi là: Tour Guide, Tour Manager, Tour Leader, Guideur Touristique, Couurier Tourstique, là những người hướng dẫn khách  trong các chuyến du lịch tại các điểm du lịch nhằm đáp ứng các nhu cầu được thỏa thuận của khách và đại diện tổ chức kinh doanh du lịch giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình du lịch của khách trong khả năng cho phép của mình.

Nhà nước cấp thẻ cho hướng dẫn viên hội đủ các yếu tố sau đây:

• Là công dân Việt Nam
• Có phẩm chất đạo đức tốt
• Có sức khỏe tốt
• Sử dụng thành thạo ít nhất 1 ngoại ngữ
• Tốt nghiệp đại học chuyên ngành lữ hành, hướng dẫn du lịch hoặc có chứng chỉ đào tạo hướng dẫn du lịch do cơ sở có thẩm quyền cấp (đối với các cá nhân học ngoài ngành du lịch).

PHÂN LOẠI:

• Tour Guide (HDV chuyên nghiệp): là người hướng dẫn đoàn khách thực hiện chương trình tham quan du lịch được thỏa thuận của tổ chức kinh doanh du lịch, được cấp thẻ hành nghề.
• On-site Guide (HDV tại điểm): là người hướng dẫn du khách thực hiện chuyến tham quan trong vài giờ tại 1 điểm du lịch cụ thể, VD: hướng dẫn khách thăm bảo tàng Hồ Chí Minh, cung đình Huế, Phố cổ Hội An,…
• City Guide (HDV thành phố): là người hướng dẫn du khách thực hiện chuyến du lịch quanh thành phố, chủ yếu trên các phương tiện công cộng như: xe buýt, taxi, xích lô,..với nhiệm cụ: giới thiệu, bình luận những điểm du lịch nổi bật trong thành phố, ngoài tra HDV còn giải đáp các thắc mắc của du khách trong lộ trình tham quan trên các phương tiện di chuyển.
• Step-on Guide (HDV không chuyên): là các cộng tác viên được các tổ chức kinh doanh du lịch thuê theo hợp đồng để hướng dẫn du khách. Họ có thể là: giáo viên ngoại ngữ, nhà báo, nhà khoa học,…có kiến thức về các tuyến hoặc điểm du lịch mà du khách cần tìm hiểu. HDV dạng này đa phần cũng có khả năng hướng dẫn du lịch và khả năng ứng xử linh hoạt với khách và thường được thuê theo mùa du lịch cao điểm hoặc làm tại những tuyến du lịch cố định nào đó. 

- - HDV suốt tuyến: là những HDV chuyên nghiệp có nhiệm vụ hướng dẫn khách từ lúc đón khách, trong quá trình khách du lịch cho đến lúc tiễn khách. HDV chịu trách nhiệm chủ yếu về việc thực hiện chương trình du lịch của khách theo hợp đồng
- - HDV địa phương: là hướng dẫn viên tại những điểm du lịch hoặc thành phố cụ thể nào đó làm nhiệm vụ hướng dẫn du khách ở 1 điểm du lịch đó chứ không theo khách trong suốt chuyến du lịch. HDV địa phương ít nhiều gì cũng cần có những kiến thức nhất định về đối tượng tham gia và nghiệp vụ, chuyên môn, không giống những người giới thiệu tại chỗ, vốn không phải là hướng dẫn viên.

Read More

Quan niệm về nghề hướng dẫn du lịch

Hoạt động hướng dẫn du lịch gồm 1 số mặt công tác, hướng dẫn viên vừa đảm nhiệm vừa mang lại hiệu quả nhiều hay ít tùy thuộc rất lớn vào hoạt động của hướng dẫn viên du lịch do nghề hướng dẫn du lịch thể hiện sự chuyên biệt hóa cao trong tất cả các hoạt động trong ngành du lịch nói chung.

Với yêu cầu nghiệp vụ  riêng biệt, có rất nhiều quan niệm khác nhau về nghề hướng dẫn du lịch, những quan niệm này bắt nguồn từ hiện tượng không đầy đủ, hình thức của hoạt động du lịch mà người hướng dẫn thực hiện.

- Một số quan niệm cho rằng người hướng dẫn cần phải có ngoại ngữ tốt để làm nhiệm vụ của người phiên dịch của du khách nước ngoài và hướng dẫn viên được ví như nhà ngoại giao.
- Một số khác lại cho rằng hướng dẫn viên phải là người có tài ăn nói, lanh lợi để có thể trình bày mà không cần cầm giấy tờ gì trước mặt du khách.
- Quan niệm nghề nghiệp khá phổ biến từ những người ngoài cuộc: hướng dẫn viên phải có ngoại hình ưa nhìn, xinh đẹp mới thu hút được sự chú ý của du khách,..

Những quan niệm này không hoàn toàn sai vì vẫn đúng ở 1 số khía cạnh nhất định nhưng nếu xét toàn diện thì không đúng, cả về nội dung công việc lẫn yêu cầu kỹ năng nghề nghiệp. Quan niệm về sự nhàn rỗi so với những nghề khác trong xã hội thì thật sự không đúng đối với nghề hướng dẫn viên du lịch.

Thực chất, hướng dẫn viên là người được trả tiền cao để thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn cho du khách, càng vất vả, mạo hiểm, càng dài ngày bao lâu thì thù lao càng nhiều. Ngoài tiền công, hướng dẫn viên còn có cơ hội nhận được các khoản tiền "tip" từ du khách nếu hướng dẫn viên hoàn thành tốt công việc và làm du khách thật sự hài lòng.

Hướng dẫn viên là người được đi ngao du nhiều nơi, là người luôn được nhiều đối tượng khách hàng chú ý, trở thành trung tâm của các chuyến du lịch, ngoài ra, hướng dẫn viên còn là người có kiến thức sâu rộng về nhiều lĩnh vực đòi hỏi nhiều tác phong nghề nghiệp, tạo sự năng động trong quá trình "diễn xuất" trước du khách.

Mặt khác, do đặc điểm nghề nghiệp và tích lũy được nhiều kiến thức, kinh nghiệm, hướng dẫn viên có nhiều cơ hội để hoàn thiện cả về tri thức lẫn nhân cách. Tuy nhiên, nghề hướng dẫn du lịch cũng như bao ngành khác, đều có những khó khăn, trở ngại nhất định:
- Do đi nhiều, tiếp xúc nhiều nên HDV phải luôn biết cảm thông và chia sẻ, quan trọng là nhận được sự cảm thông từ phía gia đình, người thân, bè bạn.
- Hướng dẫn viên đôi khi có những chuyến đi dài ngày mà không được báo trước: thời gian, địa điểm không cố định. Vì vậy, đa số những người ngoài nghề không thể chấp nhận được bản chất nghề nghiệp như thế này.

Từ những ưu, nhược điểm của ngành du lịch nói chung và nghề hướng dẫn viên nói riêng, các hướng dẫn viên hiện tại cần biết dung hòa mọi việc để các mối quan hệ gia đình, xã hội không xảy ra mâu thuẫn. Đối với các hướng dẫn viên tương lai, phải chuẩn bị tinh thần thật tốt để giải quyết những xung đột không đáng có, tìm cách hình thành mối quan hệ tốt hơn và suy nghĩ thật kỹ để đi đến quyết định cuối cùng là mình có thích hợp và thật lòng muốn theo đuổi nghề hướng dẫn du lịch hay không?

Read More

Hướng dẫn du lịch và những hoạt động chủ yếu

Hướng dẫn du lịch là hoạt động nhằm thỏa mãn những nhu cầu nhất định của du khách trong quá trình thực hiện chuyến du lịch, là các hoạt động của các tổ chức kinh doanh du lịch, đảm bảo cho việc phục vụ du khách được chu đáo, có tổ chức. Hoạt động này cung cấp kiến thức và các thông tin cần thiết cho du khách có liên quan đến mục đích của chuyến du lịch mà khách du lịch chọn.

Hoạt động hướng dẫn du lịch là 1 hoạt động phức tạp bao gồm các mặt như: cung cấp các thông tin quảng cáo, tiếp thị du lịch, đón tiếp du khách, phục vụ du khách,…và giải quyết những vấn đề phát sinh trước, trong và sau chuyến du lịch của khách. Hoạt động du lịch là 1 loại dịch vụ đặc trưng của hoạt động du lịch nói chung và do các tổ chức du lịch tiến hành, bằng các hoạt động hướng dẫn, các tổ chức kinh doanh du lịch sau khi đã có hợp đồng, thỏa thuận đảm bảo phục vụ khách du lịch thỏa mãn nhu cầu theo chương trình cụ thể. Hoạt động này cuốn hút các bộ phận chức năng, nghiệp vụ có liên quan tới các mặt công tác khác nhau, nhưng chủ yếu vẫn thông qua hướng dẫn viên du lịch.

Đa phần các hoạt động hướng dẫn du lịch được thực hiện bởi hướng dẫn viên, chất lượng phục vụ hướng dẫn du lịch cho khách phụ thuộc chủ yếu vào khả năng, nghiệp vụ, kiến thức và phẩm hạnh của người hướng dẫn. Tuy nhiên, nếu chỉ có hướng dẫn viên thì không thể thực hiện được nhiều việc liên quan đến hoạt động hướng dẫn du lịch, vì vậy cần có sự phối hợp giữa các tổ chức và hướng dẫn viên để thu thập thông tin và xây dựng chương trình hướng dẫn, chuẩn bị các điều kiện cho hoạt động hướng dẫn, giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện hướng dẫn du lịch.

Hướng dẫn viên chính là những người thay mặt cho tổ chức kinh doanh du lịch thực hiện các hợp đồng giữa đơn vị mình với khách du lịch, các hoạt động hướng dẫn du lịch bao gồm nhiều mặt công tác và đòi hỏi về nghiệp vụ và các hoạt động sau đây là phải có:

• Tổ chức, đón khách, tiễn khách, sắp xếp nơi nghỉ ngơi, lưu trú, nơi ăn uống, tổ chức tham quan du lịch tại những nơi có tài nguyên du lịch được khai thác, sắp xếp các chương trình vui chơi, giải trí, mua sắm cho khách du lịch.
• Cung cấp thông tin để du khách có được những hiểu biết cần thiết từ các quy định về xuất nhập cảnh, thủ tục, tập quán, quy chế về hoạt động tham quan, những thông tin về đất nước, con người, cảnh quan,…
•  Theo dõi, kiểm tra việc phục vụ du khách để đảm bảo phục vụ đúng và đủ theo yêu cầu đã thỏa thuận trong hợp đồng.
•   Một số hoạt động thông thường có thể hoặc không nhất thiết nằm trong phạm vi hướng dẫn du lịch, không trở thành nhiệm vụ bắt buộc của hướng dẫn viên như: thanh toán, đổi tiền, đặt chỗ, quảng cáo,..nhưng nếu những hoạt động này được thực hiện 1 cách đồng bộ và nhanh chóng thì hoạt động hướng dẫn sẽ chu đáo và hiệu quả hơn                  

Read More

Vị trí của hoạt động hướng dẫn du lịch

Trước đây, hướng dẫn du lịch chưa hình thành nên khách du lịch chủ yếu tự tìm hiểu để thỏa mãn những nhu cầu của chuyến đi theo mục tiêu đã định. Tại các điểm du lịch, người dân địa phương đảm nhiệm vai trò giới thiệu cho khách từ những hiểu biết của mình. Cùng với thời gian, dòng du khach lớn lên kéo theo sự đa dạng hóa của hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch, hoạt động hướng dẫn du lịch cũng ra đời và ngày càng có vị trí quan trọng và cần thiết trong kinh doanh du lịch.

Hoạt động này kết hợp của những chủ dịch vụ, những nhà khoa học hoặc những người có hiểu biết cụ thể về 1 hay nhiều lĩnh vực nhất định về 1 hay nhiều đối tượng tham quan tại điểm du lịch nhất định. Hướng dẫn du lịch ra đời từ đòi hỏi khách quan, đòi hỏi nghề nghiệp nhằm đáp ứng các nhu cầu hiểu biết của du khách.

Ví dụ: khách du lịch hầu như chưa hiểu biết gì hoặc hiểu biết sơ sài về những đối tượng muốn tìm hiểu khi đi từ vùng này sang 1 vùng khác trong cùng 1 quốc gia. Hoạt động du lịch hướng dẫn du lịch sẽ đáp ứng những nhu cầu ấy 1 cách trực tiếp, sinh động và đa dạng trong chuyến du lịch của khách.

Hoạt động hướng dẫn du lịch còn góp phần rất quan trọng vào kinh doanh du lịch nói chung, thông qua các hoạt động hướng dẫn, các dịch vụ du lịch cơ bản như dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển,... được thực hiện chu đáo hơn do có sự phối hợp của các hướng dẫn viên du lịch. Những nhu cầu của khách du lịch về dịch vụ này thường được đáp ứng chính xác, nhanh chóng. Ngoài ra, khách du lịch cũng góp phần làm cho các dịch vụ thêm phần sôi động do các hướng dẫn viên sẽ nắm bắt thị hiếu và sở thích, tình trạng sức khỏe,..của du khách để kịp thời có những điều chỉnh đáp ứng tốt hơn cho khách.

Các tổ chức kinh doanh du lịch hiện nay đều có hoạt động hướng dẫn du lịch, các tổ chức kinh doanh lữ hành quốc tế và lữ hành nội địa càng cần thiết có hoạt động hướng dẫn du lịch. Việc thiết kế tour, bán tour, quảng cáo, tiếp thị,...phải gắn với yêu cầu hướng dẫn du lịch. Do đó hoạt động hướng dẫn du lịch được thực hiện tốt hay không sẽ góp phần cơ bản vào việc bán tour, vào kinh doanh du lịch và hoạt động du lịch.

Hoạt động hướng dẫn du lịch không chỉ thỏa mãn những nhu cầu của khách theo mục đích du lịch, của loại hình du lịch mà còn góp phần giải quyết những vấn đề phát trình trong quá trình du lịch của khách. Có rất nhiều vấn đề xảy ra trong quá trình thực hiện các chuyến du lịch của khách: làm thủ tục xuất nhập cảnh, nơi lưu trú, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, ăn uống, phương tiên vận chuyển,...mà du khách cần đến sự hỗ trợ của hướng dẫn viên. Chính vì lý do đó mà hoạt động hướng dẫn du lịch ngày càng có vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh du lịch.

Read More

Lịch sử ra đời của hoạt động du lịch tại Việt Nam

Ở Việt Nam, đi du lịch cũng là nhu cầu từ xa xưa, các thế hệ người Việt cũng đã có những chuyến du lịch nổi danh trong lịch sử. Khách du lịch chủ yếu thuộc các tầng lớp thương gia, nhà khoa học, nhà tu hành,….Ngoài ra, khách du lịch nước ngoài cũng có những chuyến lữ hành đến Việt Nam. Tuy nhiên, tuổi đời của ngành du lịch Việt Nam hiện nay chưa cao và đã trải qua biết bao thăng trầm sau đó từng bước trưởng thành.

Trong thời kỳ đổi mới, du lịch Việt Nam cũng có những đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của quốc gia. Định hướng sắp tới, du lịch được xem là 1 trong những ngành có tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Việt Nam vốn giàu tài nguyên du lịch và đang từng bước khai thác và bảo vệ nguồn tài nguyên ấy. Các loại hình du lịch văn hóa, du lịch sinh thái được xác định là quan trọng nhất trong sự phát triển du lịch Việt Nam do các loại hình du lịch này đang được nhiều du khách quan tâm.

Các chính sách được đề ra nhằm phát triển du lịch Việt Nam là triển khai thực hiện quy hoạch tổng thể tương xứng với tiềm năng du lịch của đất nước , bên cạnh đó, xây dựng các điểm du lịch hấp dẫn về văn hóa, di tích lịch sử và khu danh lam thắng cảnh.

Việt Nam hiện đang huy động nguồn nhân lực của nhân dân tham gia kinh doanh du lịch, ưu tiên xây dựng cơ sở hạ tầng ở những khu du lịch tập trung và các trung tâm lớn.

Ngoài ra, chính sách nâng cao trình độ văn hóa và chất lượng dịch vụ đối với các loại khách khác nhau cũng được Việt Nam đặc biệt quan tâm song song với đẩy mạnh vốn đầu tư trong nước, cải tạo nâng cấp, liên doanh với nước ngoài vào các loại hình khách sạn và các khu du lịch.

Các chính sách và định hướng thiết thực của Việt Nam cho thấy du lịch quốc gia đang chuyển mình, đón kịp xu thế quốc tế và sự phát triển chung của đất nước, nên việc đào tạo nguồn nhân lực cho ngành du lịch đang là yêu cầu khách quan, kể cả việc trang bị kiến thức về nghiệp vụ hướng dẫn du lịch cũng hết sức quan trọng.

Read More

Lịch sử ra đời của hoạt động du lịch - Phần 2

Cùng với việc tăng lượng khách, nguồn ngoại tệ thu được từ du lịch tăng lên hàng trăm lần từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay. Điều đó cho thấy nhu cầu du lịch và khả năng thanh toán của khách ngày càng cao và các dịch vụ du lịch cũng ngày càng đa dạng hóa, đáp ứng đòi hỏi của sự phát triển du lịch nói riêng và sự phát triển - kinh tế xã hội nói chung.

Cùng với việc phát triển du lịch, các tổ chức quốc tế  và khu vực về du lịch cũng ra đời đã tăng cường khả năng liên kết của ngành kinh tế đặc biệt này, xu hướng quốc tế hóa du lịch đòi hỏi sự phối hợp giữa các hãng, các công ty du lịch trên thế giới.

Hiện nay, trên thế giới đang diễn ra những thay đổi quan trọng như hướng đi của dòng du khách mà nét nổi bật là xu hướng tới các nước đang phát triển với loại hình du lịch văn hóa và du lịch sinh thái. Các nước ở vùng Châu Á - Thái Bình Dương đang là những nước giữ vai trò du lịch quốc tế chủ động.

Cơ cấu chi tiêu của khách du lịch cũng thay đổi theo từng giai đoạn mà nổi bật hơn hết là tỷ trọng chi tiêu của khách du lịch trong các dịch vụ cơ bản như: lưu trú, vận chuyển, ăn uống,..có xu hướng giảm trong khi chi tiêu của khách cho các dịch vụ bổ sung như: mua sắm, giải trí, tham quan,...có xu hướng tăng mạnh. Bên cạnh đó, việc sử dụng các dịch vụ du lịch trọn gói ngày càng ít hơn cùng với việc giảm bớt các thủ tục về xuất cảnh hải quan, khách du lịch ngày càng chủ động hơn trong việc lựa chọn dịch vụ du lịch, kể cả dịch vụ hướng dẫn du lịch.

Read More